کرامت زنانه

آیا تا به حال به مفهوم «کرامت زنانه» اندیشیده‌اید؟ کرامت زنانه چیست و چه تفاوتی با کرامت مردانه دارد؟ امروزه کمتر به این موضوع پرداخته می‌شود، اما همین کرامت است که به ما زنان امکان می‌دهد تا بر حس قربانی بودن، ناخشنودی و بی‌ارزشی غلبه کنیم. در واقع، ما به آن به اندازه‌ی نفس کشیدن نیاز داریم. با این حال، اگر دقت کرده باشید، امروزه بیشتر صحبت‌ها حول محور «کرامت مردانه» می‌چرخد.

کرامت زنانه در برابر کرامت مردانه

تفاوت اصلی در اینجاست: کرامت مردانه از «اقدامات» نشأت می‌گیرد، در حالی که کرامت زنانه از یک «حالتِ وجودی» سرچشمه می‌گیرد. برای یک مرد، کرامت در این باور نهفته است: «من از پس این برمی‌آیم. من این موقعیت را مدیریت می‌کنم.» اما برای یک زن، این موضوع باید متفاوت باشد. حداقل، بهتر است که متفاوت باشد. کرامت زنانه یعنی این حس که «من مورد حمایت و مراقبت هستم. خواسته‌هایم برآورده می‌شوند.»

متأسفانه، زنان امروزی اغلب این اصلِ کرامت مردانه را دنبال می‌کنند؛ سعی دارند در مشاغل خود موفق شوند و در همه‌چیز حضوری فعال داشته باشند. از سوی دیگر، مردان نیز گاهی به سمتِ «کرامت زنانه» گرایش پیدا می‌کنند؛ بیشتر در خانه می‌مانند یا از انجام کارهای زیاد اجتناب می‌کنند و صرفاً با این تفکر که «من آنقدر ارزشمندم که نیازی به انجام این کارها ندارم» از وظایف شانه خالی می‌کنند. نتیجه‌ی این وضعیت چیست؟ زنانی که می‌گویند «من خودم از پسش برمی‌آیم» و مردانی که می‌گویند «من آماده نیستم». آیا این حقیقت ندارد؟

این وضعیت، ترکیبی آشفته از نقش‌های طبیعی جنسیتی به نظر می‌رسد. اما خوب یا بد بودن آن مطرح نیست؛ بلکه «بودنِ» آن است. تنها کاری که از ما ساخته است، پذیرشِ این وضعیت، سازگاری با آن و حرکت رو به جلوست. یا اگر این وضعیت با احساس شما همخوانی ندارد، یا چیزی شما را آزار می‌دهد، می‌توانید با انجام (یا حتی انجام ندادنِ) کارهای خاصی، تجربه‌ی خود را گسترش دهید.

سوالات کلیدی برای بازیابی کرامت زنانه

اگر احساس می‌کنید زمان بازپس‌گیری کرامت، به‌ویژه «کرامت زنانه»، فرا رسیده است، می‌توانید با پرسیدن سوالات زیر آغاز کنید:

• «وقتی هیچ کاری نمی‌کنم، چه احساسی دارم؟ و وقتی دیگری این کار را برایم انجام می‌دهد، چه حسی دارم؟»
• «وقتی «انجام دادن» وجود ندارد و من تنها با «بودن» باقی می‌مانم، حالم چگونه است؟ آیا در این حالت خودم را می‌پذیرم؟ آیا خودم را دوست دارم؟»
• «رابطه‌ام با خودم، همسرم و دیگران چگونه است؟»

بسیاری از ما این‌گونه بزرگ شده‌ایم که برای دریافت تایید و تحسین والدین، نیاز داشتیم کاری انجام دهیم و نمرات خوبی بگیریم؛ در غیر این صورت، «خوب» تلقی نمی‌شدیم. اما خوشبختانه، امروزه آگاهی و ذهن‌آگاهی ما با سرعت شگفت‌انگیزی در حال رشد است. این امکان را داریم که مکث کنیم و از خود بپرسیم: «من در این هیاهوی زندگی کجا ایستاده‌ام؟» در همین نقطه است که تصمیم می‌گیریم کرامت گمشده‌ی خود را بازگردانیم.

چه کارهایی نباید انجام دهیم تا کرامت زنانه خود را حفظ کنیم؟

در ادامه لیستی از کارهایی که باعث از دست رفتن کرامت زنانه می‌شوند، آورده شده است:

• حسادت: زمانی که حسادت می‌کنیم، یعنی احساس می‌کنیم چیزی کم داریم. این حس باعث می‌شود خود را ارزشمند و کامل نبینیم و در نتیجه، خودمان را گم می‌کنیم.
• غیبت کردن: این کار نیز ارزش و تمامیت وجودی ما را خدشه‌دار می‌کند.
• رقابت با زنان دیگر: دیدن زنان دیگر به عنوان رقیب، به جای حمایت.
• وابستگی به مردان: احساس درماندگی بدون حضور یک مرد، ترس از تنهایی، نیازمندی افراطی، و تحمل شرایط نامناسب. این‌ها لحظاتی هستند که کرامت و خودمان را از دست می‌دهیم.
• استفاده از کلمات نامناسب: اجازه دادن به خود برای ناسزاگویی و توهین، به‌ویژه نسبت به مردان.
• بیش از حد صمیمی شدن با مردان دیگر در دوران تاهل.
• دنبال کردن مردان، تلاش برای کنترل آن‌ها، یا بی‌اعتمادی به آن‌ها: این رفتارها نشان‌دهنده‌ی عدم اعتماد به نفس و باور نداشتن به قدرت و جادوی زنانه است.
• رفتار نامناسب و بی‌ادبانه: از جمله مست کردن و رفتارهای عجیب.
• دعوا، جر و بحث و تلاش برای اثبات حقانیت.
• بی‌احترامی به مردان: یا دیدن آن‌ها به عنوان موجوداتی پست‌تر که صرفاً برای استفاده یا بچه‌دار شدن وجود دارند.
• شتابزدگی و تلاش برای جلب رضایت دیگران: و تلاش برای «به دست آوردن» عشق.
• روابط جنسی سطحی و زودگذر: شاید این موضوع برای افراد امروزی سخت باشد، اما زنانی که به خود احترام می‌گذارند، به بدن خود نیز ارزش قائلند. بدن، معبد روح است و نباید صرفاً ابزاری برای رسیدن به خواسته‌ها باشد.
• بی‌توجهی به بدن: فکر کردن به اینکه ما فقط روح هستیم و نباید به جسممان اهمیت دهیم. ما موجوداتی زمینی هستیم و وظیفه داریم از جسم خود نیز مراقبت کنیم؛ تغذیه مناسب، آب کافی، استراحت، ورزش و… . با بدن خود مانند یک گل گرانبها رفتار کنید.
• دروغ گفتن: این رفتار زمانی رخ می‌دهد که از پذیرش مسئولیت انتخاب‌هایمان ناتوانیم و کرامت ما را از بین می‌برد.
• سیگار کشیدن: این عمل نشان‌دهنده مشکلات روانی و اعتیاد است. مردان به طور غریزی به دنبال زنی سالم، هم از نظر جسمی و هم روانی، هستند.
• «جنگیدن» برای خوشبختی: یعنی انجام هر کاری برای رسیدن به هدف، بدون توجه به اصول. این رویکرد برای زن خطرناک است، زیرا زنی که کرامت دارد، هرگز این‌گونه عمل نمی‌کند.
• انجام کارهایی که در دوران مجردی یا پیش از تعهد رسمی نباید انجام داد: مانند ماندن در خانه‌ی شریک زندگی بدون تعهد رسمی، بوسیدن در اماکن عمومی، داشتن رابطه‌ی عاطفی بدون تعهد، انجام وظایف همسرانه بدون ازدواج، یا بچه‌دار شدن خارج از چارچوب ازدواج. این رفتارها نه نشانه مدرن بودن، بلکه نشانه‌ی کمبود ارزش به خود، عشق به خود و عدم تعیین مرزهای سالم است.
• ورود به رابطه با مردان متاهل: زنی که کرامت دارد، می‌داند که یگانه و منحصر به فرد است.
• تحمل روابط ناسالم: از جمله روابط با شریک سوءاستفاده‌گر، معتاد، خیانت‌کار، یا شریکی که باعث تردید شما در مورد ارزش رابطه‌تان می‌شود. اگر بارها احساس کرده‌اید که باید رابطه‌ای را پایان دهید اما به هر دلیلی این کار را نکرده‌اید.

به طور خلاصه، کرامت زنانه شامل سه عنصر کلیدی است: احترام به خود، احترام به دیگران، و پذیرش کامل مسئولیت اعمال خود. زنی که این سه را داشته باشد، کرامت او باعث احترام خودکار دیگران به او می‌شود. کرامت، آگاهی از ارزش شگفت‌انگیز، منحصربه‌فرد و زیبای زنانه در درون ماست. این چیزی نیست که باید کسب کنیم یا برایش تلاش کنیم؛ بلکه از ابتدا به طور پیش‌فرض در وجود همه‌ی ما نهفته است.

نکته‌ی مهم دیگر این است که کرامت با اعتماد به نفس و عزت نفس متفاوت است. این دو، بسته به رویدادهای زندگی، موفقیت‌ها و شکست‌ها، دستخوش تغییر می‌شوند، اما کرامت هرگز از بین نمی‌رود و همیشه پایدار است.

بیایید کرامت خود را، فارغ از هنجارهای اجتماعی یا مُدهای روز، فراموش نکنیم.